192 vogelsoorten halen mogelijk 2020 niet

Ga naar beneden

192 vogelsoorten halen mogelijk 2020 niet

Bericht  Sibbevader op vr 19 feb 2010, 09:23


192 vogelsoorten halen mogelijk 2020 niet

Op 20 Sprokkelmaand (feb.) richt Natuurpunt, samen met BirdLife, de focus op 192 uitstervende vogelsoorten tijdens de Belgische Vogeldag in de Middelheimcampus van de Universiteit Antwerpen in Wilrijk. Gastspreker is de Zweedse ornitholoog Erik Hirschfeld. Hij heeft een duidelijke boodschap: als we niet snel ingrijpen, zal het onomkeerbare zich voltrekken en zullen 192 vogelsoorten 2020 niet halen. Het tij moet dringend worden gekeerd en dat kan. Hirschfeld is een belangrijke spreekbuis van BirdLife International en rapporteert in zijn Rare Birds Yearbooks over de stand van zaken.

De Verenigde Naties riepen 2010 uit tot het jaar van de biodiversiteit. Ondanks vele beleidsintenties, staat nu echter al vast dat men er niet zal in slagen om de achteruitgang van de biodiversiteit in 2010 te stoppen. Integendeel: het gaat nog steeds de verkeerde kant uit. BirdLife International is een koepelorganisatie die wereldwijd werkt rond o.a. bedreigde vogels en waarvan Natuurpunt de Vlaamse partner is. BirdLife maakte in een recent rapport een trieste balans op: 192 vogelsoorten worden met uitsterven bedreigd. De voornaamste reden hiervoor zijn het oprukken van de landbouw (hoofdoorzaak voor 87% van de opgelijste soorten), houtkap (55%) en introductie van invasieve soorten (51%).

Een frappant voorbeeld: de wereldpopulatie van de Siberische witte kraanvogel wordt geschat op 2.500 tot 3.000 vogels; 95% van de populatie overwintert in de moerassen langsheen de Yangtze rivier in China. Door de bouw van de Drie Klovendam, zal de hydrologie van deze rivier echter aanzienlijk worden gewijzigd wat vermoedelijk een dramatische impact zal hebben op de belangrijkste overwinteringsgronden. De soort loopt hierdoor een bijzonder hoge kans om op korte termijn uit te sterven. Ecologie versus economische ontwikkeling blijft een moeilijke oefening maar in het jaar van de biodiversiteit is het schrijnend dat de internationale gemeenschap geen vuist weet te maken tegen dergelijke projecten.

Of een soort al dan niet met uitsterven wordt bedreigd, is geen natte vingerwerk. Birdlife onderbouwt elke beslissing uitvoerig. De voornaamste criteria die hiervoor worden gehanteerd zijn de omvang van de populatieafname (meer dan 80% over 10 jaar), de grootte van het verspreidingsgebied (minder dan 100 km²) en de huidige populatiegrootte (minder dan 250 volwassen exemplaren). Indien een soort in 2010 aan één of meerdere van deze criteria voldoet, wordt aangenomen dat er 50% kans is, dat ze 2020 niet meer haalt. En 192 soorten voldoen dus aan deze criteria. De blauwe paradijsvliegenvanger is met een geschatte minimumpopulatie van 19 in het wild levende exemplaren momenteel de zeldzaamste soort ter wereld. De Bali spreeuw doet het met 24 stuks niet veel beter.

Actie ondernemen
Om de achteruitgang van deze soorten te stoppen, lanceerde BirdLife in 2008 in Buenos Aires (Argentinië) het Preventing Extinctions Programme. Dit project beoogt om zeer gedetailleerde soortbeschermingprogramma’s uit te werken: gerichte acties, toegespitst op de problematiek waarmee elk van die 192 soorten heeft te maken. Soms kan het gaan om relatief kleine ingrepen (wegvangen van ratten, opzetten van economisch interessante alternatieven voor vogelvangst, starten van kweekprogramma’s) maar vaak kan een soort enkel adequaat worden beschermd door het leefgebied veilig te stellen. BirdLife heeft intussen al voor 55 soorten een peter of meter gevonden: mensen of verenigingen die, door een substantiële financiële bijdrage, het tij wil doen keren. Hierdoor werd al ruim 2.000.000 euro ingezameld en werd een aantal projecten opgestart.

Belg herontdekt Banggai kraai
Een aantal projecten wordt getrokken door bekende namen. Sir David Attenborough heeft de campagne de nodige bekendheid gegeven door zich het lot van de Araripe manikin aan te trekken. De soort werd pas in 1998 in Brazilië ontdekt maar door oprukkende landbouw en plannen voor suikerrietplantages wordt het kleine stuk regenwoud van 28 km² (waarin de ganse populatie van 800 vogels leeft) ernstig bedreigd. Attenborough werpt als bekend BBC gezicht zijn gewicht in de schaal. ‘We have no right to exterminate the species that evolved without us. We have the responsibility to do everything we can to preserve their continued existence’, aldus Attenborough.

Ook Belgen werken zich intussen op het voorplan. Recent werd de Banggaikraai herontdekt, een soort die voorheen slechts bekend was van twee specimens die rond 1880 werden verzameld. In 2009 slaagde Belgisch ornitholoog Filip Verbelen er in om deze enigmatische vogel voor het eerst ooit te fotograferen in het hooglandregenwoud van Peleng, het grootste eiland in de Banggai-archipel (Indonesië). Er wordt vermoed dat er nog slechts 200 individuen van deze soort bestaan. BirdLife neemt na dergelijke spectaculaire herontdekkingen onmiddellijk haar verantwoordelijkheid en werkt ter plaatse soortbeschermingsprogramma’s uit, vaak gedragen en gesteund door de lokale bevolking.

Endangered… en dan gered?
Intussen kan BirdLife uitpakken met mooie resultaten. Eén factor is erg cruciaal maar niet altijd even evident: politieke wil. Een duidelijke wetgeving vormt immers de basis om een actie te kunnen opstarten. Eén van de meest frappante voorbeelden is het verbod op het gebruik van diclofenac. Dit medicijn werd op grote schaal toegepast in de veehouderij in o.a. India. Gieren die aasden op vee dat met diclofenac was behandeld, stierven snel. De populatie van een aantal giersoorten crashte hierdoor spectaculair (meer dan 90% van alle Indische gieren stierf op enkele jaren tijd). Enkel een dwingend en dringend verbod op het verder gebruik van diclofenac kon de giercrisis enigszins stoppen.

Maar de aanpak van BirdLife werkt. De zwarte roodborst, de Rarotongamonarch, de Mauritiusparkiet en de Seychellenlijster: van elk van deze soorten vlogen recent nog minder dan 50 exemplaren rond. Dankzij de inzet van koepelorganisatie BirdLife liepen de populaties op tot 300 vogels en zitten deze soorten, die tot voor kort nog met uitsterven waren bedreigd, niet langer in de gevarenzone. In totaal konden al 18 soorten van de lijst van de met uitsterven bedreigde soorten worden geschrapt omdat de situatie intussen is verbeterd. Daartegenover staan echter wel een aantal soorten die in de andere richting evolueren, op weg om voorgoed te verdwijnen.

Morgen is een dag te laat
En er zijn ook voorbeelden van soorten waarvoor het project wellicht te laat komt, zoals de dunbekwulp. Deze steltloper had tot begin jaren ’90 een vaste overwinteringsstek in Marokko. Dunbekwulp was zeer algemeen in de 19de eeuw, kende een enorme achteruitgang in de 20ste eeuw en werd voor het laatst waargenomen in 1999. Sindsdien ontbreekt elk spoor. De kans dat we deze soort voorgoed kwijt zijn, is reëel. Of is er toch nog hoop, hoop omdat de resterende broedgronden misschien vooralsnog onontdekt bleven? Dit was het geval bij de Becks stormvogel, die 79 jaar lang spoorloos bleef, tot ze in 2007 werd herontdekt ten oosten van het Groot Barrièrrif in Australië.

Eerste Belgische Species Champion
Rare Bird Alert, een verwittigingssysteem van Natuurpunt dat vogelkijkers interactief op de hoogte houdt van zeldzame soorten, wordt dit weekend de eerste Belgische Species Champion en zal op 20 Sprokkelmaand (feb.) tijdens de officiële aankondiging een cheque overhandigen aan de vertegenwoordiger van BirdLife Europe, Herlinde Herpoel.

Meer info over de Belgische Vogeldag vind je op http://www.natuurpunt.be/vogeldag

Natuurpunt

_________________
Als wachter over recht en wet stelt men de boom aan de grens van de gemeente; hij moet als een vertegenwoordiger van de hoogste rechter, het veld behoeden en de boosdoeners tegenhouden. Daarom bestraft men de boomschender als een rover of moordenaar: wie de kruin van een groene boom afslaat, zal op zijn stam het hoofd afgeslagen worden, en wie zijn wortels schendt, zal het zijn eigen voeten ervoor boeten.

¨
avatar
Sibbevader
Erfwacht

Man Aantal berichten : 3028
Woonplaats : Midgaard
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken http://hagal.be

Terug naar boven Ga naar beneden

Terug naar boven


 
Permissies van dit forum:
Je mag geen reacties plaatsen in dit subforum