Volkskunde Vlaanderen

Ga naar beneden

Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Adelbert op di 02 jun 2009, 14:46

Studiedagen:


Studiedag Vertelcultuur in Vlaanderen - zaterdag 13 Zomermaand (jun.) 2009


De vertelcultuur in Vlaanderen zit in de lift. Steeds meer mensen worden gebeten door de vertelmicrobe en verschillende culturele actoren organiseren diverse activiteiten waarin het vertellen van verhalen een plaats krijgt. Met deze studiedag stelt Van Stoel tot Stoel vzw u onder meer de resultaten voor van het onderzoek “Vlaanderen vertelt. Onderzoek naar de behoefte, de haalbaarheid en de wenselijkheid van een expertisecentrum vertelcultuur in het kader van de ontsluiting van het orale erfgoed in Vlaanderen”.
Programma


9u30 Onthaal met koffie en thee
10u05 Er was eens… een verwelkoming.
10u15 Wisselwerkingen in de Europese verhalencultuur.
Nationaal-regionaal; nationaal-internationaal; mondelinge en schriftelijke verhalen. Dr. Willem de Blécourt, historisch antropoloog, Londen.
10u50 Verhaal. Door ‘een Westhoekverteller’, project Stedelijke Academie voor Woord, Poperinge.
11u00 Vlaanderen vertelt. Onderzoek naar de behoefte, de haalbaarheid en de wenselijkheid van een expertisecentrum vertelcultuur in het kader van de ontsluiting van het orale erfgoed in Vlaanderen: de onderzoeksresultaten.
Ans Van de Cotte, onderzoekster, Van Stoel tot Stoel vzw.
11u30 Panelgesprek met:
Dr. Willem de Blécourt, (Londen) historisch antropoloog en onderzoeker verbonden aan het Huizinga Instituut voor Cultuurgeschiedenis en het Meertens Instituut, Amsterdam.
Dr. Marc Jacobs, codirecteur FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw.
Guy Tilkin, programmator Internationaal Vertelfestival Alden Biesen.
Em. prof. dr. Stefaan Top, hoogleraar Volkskunde K.U.Leuven en ondervoorzitter van Volkskunde Vlaanderen vzw.
Ina Vandewijer, auteur van het boek “Story Telling. Verhalen vertellen kan iedereen.”
Moderator: Annick Lesage, journaliste.
11u15 Culinaire motieven in de sprookjeswereld. Dr. Harlinda Lox, vicepresident Europäische Märchengesellschaft.
12u30 Broodjeslunch.

13u30 De vertelkunst in Wallonië. Praktijkervaringen, afgerond met een verhaal (in het Frans). Joël Smets, “de founding father” van de Waalse vertelkunst.
14u05 Ter leering ende vermaeck…. Aspecten uit de vertelkunst toegelicht. Drie interactieve lezingen van telkens 45 minuten.
Keuze 1: Etiologische verhalen of “en zo komt het dat…” Dr. Harlinda Lox, vicepresident Europäische Märchengesellschaft. U kent ze wel: de verhalen die eindigen met “en zo komt het dat…” Een specialiste in de wereld van sprookjes en verhalen, neemt u mee op tocht naar de ontstaansgeschiedenis van diverse Vlaamse verhalen.
Keuze 2: Zelfs riolen kunnen spreken. Pier De Kock, auteur en theatermaker. Pier De Kock heeft een jarenlange ervaring met het omgaan met verhalen. Verhalen die gekaderd worden in sociaal-artistieke projecten, buurtontwikkelingsgerichte projecten of erfgoedprojecten . Vanuit diverse praktijkvoorbeelden neemt hij ons mee naar de brede waaier van mogelijkheden, die zich aandienen in het omgaan met epische verhalen.
Als auteur en theatermaker is hij uitermate geplaatst om de
grenzen af te tasten tussen een vertelling en een theaterstuk.
Keuze 3: Hoe maak je als verteller een sterk verhaal? Joe Baele, die aansluit bij de tradities van de "Fabulatori”, de rondreizende vertellers van weleer. Hoe gaat een verteller aan de slag met een verhaal: inwerken, bewerken, verwerken en herwerken. Brengt een verteller er zijn eigen visie in of niet? Kan hij verhalen combineren? Joe vertelt zijn persoonlijke ervaringen, in wisselwerking met het publiek.
15u45 Receptie.
Praktisch


Zaterdag 13 Zomermaand (jun.) 2009 vanaf 9.30 uur tot 16.00 uur.
Deelname in de kosten: € 10,- (broodjeslunch inbegrepen)
Vooraf inschrijven is noodzakelijk, het aantal plaatsen is beperkt.
Je kan inschrijven via mail: ans@vanstoeltotstoelvzw.be.
Je inschrijving is pas denitief nadat we je inschrijvingsgeld hebben ontvangen.
Stort na bevestiging van je inschrijving 10 euro op rekeningnummer: 001 – 5713976 – 73 van Van Stoel tot Stoel vzw, Warandestraat 13, 9000 Gent
met vermelding: “studiedag 13 Zomermaand (jun.) en naam + organisatie”.
Geef aan welke interactieve lezing je wilt deelnemen: duid twee keuzes aan!
Meer info


Ans Van de Cotte: 0474 56 27 64
Koen Demuynck: 0498 10 00 25 (na 19.00 uur)

Deze studiedag is een organisatie van Van Stoel tot Stoel vzw in samenwerking met FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw en met steun van de Vlaamse Gemeenschap.

Adelbert

Man Aantal berichten : 1916
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Nieuwe uitgave Volkskunde Vlaanderen - Tradities

Bericht  Adelbert op di 01 feb 2011, 14:37



Ieder jaar zetten we een schoentje klaar voor de Sint, doen we een wens als we de kaarsjes op onze verjaardagstaart uitblazen, eten we zoetigheden op het Suikerfeest en zetten we met Allerheiligen chrysanten op het graf. Pannenkoeken horen dan weer bij Lichtmis zoals suikerbonen bij een geboorte. En jaarlijks vieren we carnaval en Valentijn.

Vele momenten in een mensenleven zijn verbonden met typische gewoontes en gebruiken. Het zijn tradities van onze (voor)ouders die we zelf graag voortzetten. Elke generatie geeft zo een stukje cultuur door aan de volgende. Volkskunde Vlaanderen vzw ging op zoek naar de tradities die een bijzondere rol spelen in ons leven en onderzocht waarom ze zo belangrijk voor ons zijn.

In dit fotoboek brengt fotograaf Nick Hannes dertig tradities in beeld. Zijn foto’s tonen de levendigheid en diversiteit van tradities in Vlaanderen. De inhoudelijke bijdragen van Volkskunde Vlaanderen vzw, Marcel Van den Berg, Katrijn D’hamers en Rik Torfs geven informatie over de achtergrond en de betekenis van tradities vandaag.

Bron: Davidsfonds Uitgeverij

Adelbert

Man Aantal berichten : 1916
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  ossaert op di 01 feb 2011, 19:58

Commentaar van Torfs? 't Zal wel "gene vetten" zijn.... Ben misschien bevooroordeeld, maar ja....

De Groet
Jan
avatar
ossaert
Hagal-Getrouwen

Man Aantal berichten : 560
Woonplaats : Nabij de hoofdstad der Germanen
Registration date : 05-02-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Sibbevader op wo 02 feb 2011, 09:31

Dit kreeg ik vandaag van Volkskunde Vlaanderen / Tradities.be:

MARIA LICHTMIS

Maria Lichtmis of kortweg Lichtmis is een christelijk feest dat op 2 Sprokkelmaand (feb.) gevierd wordt. De oorsprong van dit feest is een joods gebruik, waarbij vrouwen 40 dagen na de bevalling in de tempel twee duiven of een lam moesten offeren om zich te zuiveren. Met Lichtmis wordt de dag herdacht waarop Maria dit deed. Het is daardoor het laatste feest in de kalender dat aan Kerstmis verbonden is. Mariale vieringen zoals deze werden in de 7de eeuw overgenomen van het Oost-Europese rijk. Het feest dankt zijn naam aan de kaarsjesprocessie die die dag aan de mis voorafgaat.

In het voor-christelijke Europa werd rond dezelfde tijd gefeest om de komst van de nieuwe lente te vieren. Zo komt het dat Lichtmis vooral bekend staat als ‘pannenkoekendag’: de gouden kleur en de ronde vorm van de pannenkoeken symboliseren de zon, die weer langer begon te schijnen. Wie op 2 Sprokkelmaand (feb.) ’s avonds pannenkoeken eet, zou het hele jaar door rijk en gelukkig zijn.

LITERATUUR

Lauvrijs, B., Een jaar vol feesten. Oosprong, geschiedenis en gebruiken van de belangrijkste jaarfeesten, Standaard Uitgeverij, Antwerpen, 2004, p. 53-58.

Bedroevend.

_________________
Als wachter over recht en wet stelt men de boom aan de grens van de gemeente; hij moet als een vertegenwoordiger van de hoogste rechter, het veld behoeden en de boosdoeners tegenhouden. Daarom bestraft men de boomschender als een rover of moordenaar: wie de kruin van een groene boom afslaat, zal op zijn stam het hoofd afgeslagen worden, en wie zijn wortels schendt, zal het zijn eigen voeten ervoor boeten.

¨
avatar
Sibbevader
Erfwacht

Man Aantal berichten : 3028
Woonplaats : Midgaard
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken http://hagal.be

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  ossaert op wo 02 feb 2011, 10:22

een joods gebruik

Wat? Man, man, man, dat is Torfs waarschijnlijk .... of een andere Hand van God.....

J.
avatar
ossaert
Hagal-Getrouwen

Man Aantal berichten : 560
Woonplaats : Nabij de hoofdstad der Germanen
Registration date : 05-02-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Adelbert op wo 02 feb 2011, 11:05

Zal Torfs niet zijn, zal mening van de auteur in kwestie zijn. Waarschijnlijk schrijft die ook vanuit een zekere 'traditie'. Ik snap alleen niet goed wat het 'bedroevende' is? Uiteindelijk wordt de Germaans-heidense component duidelijk aangehaald. Dat de huidige Lichtmis een samenraapsel van verschillende invloeden kent, lijkt mij al bij al vrij logisch. Een rechtstreekse overlevering vanuit de Germaans-heidense tijd zou - gezien de dynamische en steeds veranderde inslag van tradities - eerder abnormaal zijn.

En als je het op de keper beschouwd, vanuit puur-christelijke gedachte, zal het volgens hen eerder uit joodse hoek komen. Maar hier - zijnde Vlaanderen/de Lage Landen - kent het natuurlijk een Germaans-heidense invalshoek, die door de christenen gechristianiseerd werd (of zoals Grendel het in Omroep Odal liever zegt: christelijke invalshoek die gegermaniseerd werd).

Afijn, theoriën blijven altijd theoriën. We moeten als Odalisten gewoon kritisch blijven en op basis van verschillende invalshoeken onze eigen, degelijke, genuanceerde en onderbouwde visie ontwikkelen.

Adelbert

Man Aantal berichten : 1916
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Sibbevader op wo 02 feb 2011, 12:38

Het bedroevende is ....

1. Maria Lichtmis is geen joods of christelijk feest. Het is een agrarisch feest, gekend bij alle Indo-Germanen. Later gekerstend. Alle symboliek errond is Heidens, niets joods of christelijks aan! Logisch.

2. De vermelding over de voorchristelijke lentefeesten is er maar bijgesmeten .... Als ik het lees versta ik dat er ook wel rond die tijd een feestje werd gevierd ... maar dat is louter toeval? Nee, Maria Lichtmis is datzelfde lentefeest! Niets meer, niets minder. Hier wordt niets Germaans of Heidens 'duidelijk aangehaald', eerder geminimaliseerd. Oppervlakkigheid troef.

3. Ze hebben mijn bericht verwijderd. Blijkbaar kennen ze alleen hun eigen gelijk.


_________________
Als wachter over recht en wet stelt men de boom aan de grens van de gemeente; hij moet als een vertegenwoordiger van de hoogste rechter, het veld behoeden en de boosdoeners tegenhouden. Daarom bestraft men de boomschender als een rover of moordenaar: wie de kruin van een groene boom afslaat, zal op zijn stam het hoofd afgeslagen worden, en wie zijn wortels schendt, zal het zijn eigen voeten ervoor boeten.

¨
avatar
Sibbevader
Erfwacht

Man Aantal berichten : 3028
Woonplaats : Midgaard
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken http://hagal.be

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Adelbert op wo 02 feb 2011, 15:01

Wat had je wel geschreven? Niet gezien.

Nu, het is en blijft een online databank, waarbij iedereen teksten mag invullen en toevoegen. Ik kan mij niet voorstellen dat ze alle teksten even grondig kunnen controleren op hun grondigheid.

Wat het voor ons natuurlijk mogelijk maakt om zelf feesten en tradities toe te voegen en daarin het Germaans-heidense karakter te benadrukken. Als we dat op een genuanceerde manier doen, denk ik niet dat ze die tradities zullen verwijderen en/of aanpassen.


WIJZIGING: Overigens, waar heb je die tekst gevonden? Op tradities.be staat alleen het volgende: http://www.tradities.be/tradities_detail.php?id=26 (eigenlijk niets dus...)

Adelbert

Man Aantal berichten : 1916
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Sibbevader op wo 02 feb 2011, 18:25

Hahaha .... ze hebben de tekst verwijderd. Very Happy

Hier stond de tekst: http://www.tradities.be/tradities_detail.php?id=26

Misschien gaan ze er mijn opmerkingen wat betreft de voorchristelijke tijd erin verwerken? Cool

Uiteraard worden de teksten wel overlezen, want wie kan ze er op plaatsen? De bezoeker alvast niet. Hoogstens een antwoord schrijven zoals ik gedaan heb. What a Face

Misschien een databank opstarten www.voorchristelijketradities.be? Very Happy

_________________
Als wachter over recht en wet stelt men de boom aan de grens van de gemeente; hij moet als een vertegenwoordiger van de hoogste rechter, het veld behoeden en de boosdoeners tegenhouden. Daarom bestraft men de boomschender als een rover of moordenaar: wie de kruin van een groene boom afslaat, zal op zijn stam het hoofd afgeslagen worden, en wie zijn wortels schendt, zal het zijn eigen voeten ervoor boeten.

¨
avatar
Sibbevader
Erfwacht

Man Aantal berichten : 3028
Woonplaats : Midgaard
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken http://hagal.be

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Thieu Knoterpot op wo 02 feb 2011, 21:25

Sibbevader schreef:

Misschien een databank opstarten www.voorchristelijketradities.be? Very Happy

Ik ben voor.
avatar
Thieu Knoterpot

Man Aantal berichten : 43
Leeftijd : 28
Woonplaats : Maaseik, Limburg
Registration date : 02-08-10

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Adelbert op do 03 feb 2011, 08:15

Sibbevader schreef:

Uiteraard worden de teksten wel overlezen, want wie kan ze er op plaatsen? De bezoeker alvast niet. Hoogstens een antwoord schrijven zoals ik gedaan heb. What a Face


Excuus, verwarde met www.feestelijkvlaanderen.be, daar kan je wel zelf teksten invoegen.

Adelbert

Man Aantal berichten : 1916
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Irminiaz op vr 04 feb 2011, 12:08

De informatie over de voorchristelijke kern van het feest leek er inderdaad maar bijgeworpen te zijn. Wat specifiekere informatie (Germaanse en Keltische mythologie, "getuigenissen" uit hagiografieën, ...) mocht ook wel. Wat meer informatie over de moeilijke verhouding tussen de (gekerstende) Heidense symbolen en de secundair toegevoegde christelijke symboliek mocht zelfs nog meer.

Edoch, het feit dat het christelijke vernislaagje op een joods(-christelijk) feest zou teruggaan, daar kan ik net als Adelbert niets tegen inbrengen. Waarschijnlijk heeft men destijds, om dit feest een grotere christelijke autoriteit toe te kennen en van een overtuigende achtergrond te voorzien, expliciet naar een joodse achtergrond gezocht. Daar de wetenschap zoals wij ze kennen maar ontstaan is in de negentiende eeuw, zal niemand van de plaatselijke gemeenschap zich eeuwenlang vragen hebben gesteld bij deze oorsprongshypothese. Daarenboven sluit het joodse gebruik dan weer perfect aan bij universele traditionele tendens om zich voor het begin van de lente te zuiveren...om zich als het ware voor te bereiden op het nieuwe jaar. In die zin lijkt het j*dendom op diens beurt heel veel van het oude Semitische (Oegaritische?) Heidendom bewaard te hebben.

De "Oost-Europese", of veel beter gezegd, Byzantijnse Mariavieringen gaan zowiezo op een oudere moedergodinnencultus terug...veel mythologie rond Maria is immers nergens in de Bijbel te vinden, maar kan uit archetypische hoek wel verklaard worden als het syncretische resultaat van de kerstening van een oudere, vaak hardnekkige moedergodinnencultus, schenkster van het leven (de lente).

Alles gaat hier dus duidelijk terug op eenzelfde oergedachte, maar dat wordt nergens in de tekst vermeld, en nergens wordt gepoogd om deze gegevens met elkaar te verbinden...en dat laatste zou juist de door de moderne maatschappij fel gepropageerde syncretische, "relatieve" invalshoek van steun voorzien (en in deze context is die mijns inziens wel juist). Niet bedroevend dus, maar hypocriet.

_________________
"Zou ik Aarde niet loven? Zij draagt, spijst, zij koestert en dekt. Leven is goed en dood is goed. Ikzelf ben aarde, al stroomt in mijn bloed iets zuivers van Zon."
- René de Clercq (De Leeuwerik)

"Aus Dingen, denen wir ungerührt vorübergehen, weht uns, wenn wir ihren Hauch zu fühlen vermögen, noch die fernste Vorwelt entgegen. Wer seine Heimat liebt, muss sie auch verstehen wollen; Wer sie verstehen will, überall in ihre Geschichte zu dringen suchen" - Jakob Grimm
avatar
Irminiaz
Hagal-Getrouwen

Man Aantal berichten : 1437
Woonplaats : Oud-Ingveonenland
Registration date : 02-02-09

Profiel bekijken

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Grendel op vr 04 feb 2011, 12:36

Daarenboven sluit het joodse gebruik dan weer perfect aan bij universele traditionele tendens om zich voor het begin van de lente te zuiveren...om zich als het ware voor te bereiden op het nieuwe jaar.

Het genoemde joodse ritueel heeft weinig vandoen met de jaarcyclus, maar met de levenscyclus en daarnaast ook met de mythologie van het Oude Testament. Aldus kadert secundaire toevoeging van "joods-christelijke" elementen eerder in het manoeuvre om er een bijbelse interpretatie aan te geven (m.a.w. het gieten van de jaarcyclus in de cyclus van de bijbel-mythologie) dan dat er werkelijk een "universeel syncretisch voorchristelijk inzicht" achter schuilt. De meest gebezigde strategie achter het kerstenen van de jaarcyclus bestaat uit het koppelen ervan aan specifieke bijbelpassages en -symboliek; niet uit het koppelen ervan aan de deels vergane, deels gemuteerde tradities van de volkeren in wiens schoot deze bijbel is geboren. Op het moment dat deze geldingskracht verkreeg, hebben deze volkeren een substantieel andere evolutie doorlopen en vertrekken ze dus vanuit wezenlijk andere basisinzichten. Voor de overige toevoegingen zou je kunnen stellen dat er eerder processen van acculturatie dan van syncretisme van toepassing zijn. Uiteindelijk ondergaan verscheidene volkeren en culturen wel een grotendeels vergelijkbare jaarcyclus, maar vertonen ze er een uiteenlopende en diverse respons op (en dat geldt ook voor andere, 'primordiale' ervaringen). Ten andere kan deze acculturatie ook enkel gebeuren op punten waar sprake is van een zekere convergentie. De "Oost-Europese" (men bedoelde Oost-Romeinse, neem ik aan) invloeden doen makkelijk hun intrede in het westen, omdat een vergelijkbare traditie de christelijke ritus in voor de Germaanse bekeerling vrij verteerbare proporties aanleverde (ma.w. het chr*stendom was ginder reeds "geïndo-europeaniseerd").

_________________
„Er muoz gelîchsame die leiter abewerfen, sô er an ir ufgestigen ist.” - Meister Eckhart
avatar
Grendel
Erfwacht

Man Aantal berichten : 1896
Woonplaats : Turholt
Registration date : 02-02-09

Profiel bekijken http://www.hagal.nl

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Sibbevader op zo 13 feb 2011, 01:05

Adelbert schreef: Op tradities.be staat alleen het volgende: http://www.tradities.be/tradities_detail.php?id=26 (eigenlijk niets dus...)

Nog steeds niets ....

_________________
Als wachter over recht en wet stelt men de boom aan de grens van de gemeente; hij moet als een vertegenwoordiger van de hoogste rechter, het veld behoeden en de boosdoeners tegenhouden. Daarom bestraft men de boomschender als een rover of moordenaar: wie de kruin van een groene boom afslaat, zal op zijn stam het hoofd afgeslagen worden, en wie zijn wortels schendt, zal het zijn eigen voeten ervoor boeten.

¨
avatar
Sibbevader
Erfwacht

Man Aantal berichten : 3028
Woonplaats : Midgaard
Registration date : 31-01-09

Profiel bekijken http://hagal.be

Terug naar boven Ga naar beneden

Re: Volkskunde Vlaanderen

Bericht  Gesponsorde inhoud


Gesponsorde inhoud


Terug naar boven Ga naar beneden

Terug naar boven


 
Permissies van dit forum:
Je mag geen reacties plaatsen in dit subforum